Duurzaamheid begint met blijven bestaan

Jeroen Eijsten is partner bij Boardtrust en adviseert DGA’s en familiebedrijven bij strategische en bestuurlijke vraagstukken. Hij is 55 jaar, getrouwd met Mariska en vader van twee volwassen kinderen. In zijn vrije tijd is hij graag buiten in Nederland of Italië.

Er zijn tegenwoordig weinig woorden zo populair als duurzaamheid. En weinig woorden waar inmiddels een complete industrie omheen is gebouwd: consultants, certificaten en beleidstaal waar een magazijn geen graad warmer van wordt. Dat is niet het probleem. Het probleem is dat we soms iets fundamenteels vergeten. We praten over duurzaamheid in termen van CO2, labels en rapportages, maar missen de basis: een bedrijf moet eerst blijven bestaan. Zonder continuïteit is duurzaamheid weinig meer dan een goedbedoelde hobby. Ik zag het gebeuren bij een familiebedrijf dat al ruim honderd jaar bestond. Marktleider. Innovatief. Trots op zijn rol in de sector. Duurzaamheid moest het nieuwe onderscheidend vermogen worden en er werd flink geïnvesteerd om dat waar te maken. Ambitieus. En op papier indrukwekkend. Tot de markt draaide. Tot de kosten opliepen. Tot het ideaal langzaam de aandacht wegtrok van de basis: ondernemen. En toen gebeurde het enige dat écht niet duurzaam is: het bedrijf viel om. Dat moment blijft hangen, omdat het zo simpel is. Alle duurzaamheidsambities verdwijnen zodra een onderneming ophoudt te bestaan. Misschien moeten we daarom iets durven zeggen wat tegenwoordig bijna ketters klinkt: continuïteit ís duurzaamheid, zeker bij familiebedrijven. Familiebedrijven denken niet in kwartalen, maar in generaties. Derde. Vierde. Soms staat dezelfde naam al een eeuw op de gevel. Niet omdat het altijd makkelijk ging, maar omdat er steeds opnieuw werd geïnvesteerd: in vakmanschap, in mensen en in relaties. Medewerkers die twintig jaar blijven. Klanten die je al kennen sinds de vorige generatie. Leveranciers die bijna familie zijn. Dat is duurzaamheid in de praktijk. Daarom mogen we best kritisch kijken naar maatregelen die vandaag als duurzaam worden gepresenteerd. Niet elke maatregel die groen klinkt, maakt een onderneming sterker. Soms gebeurt het tegenovergestelde: kosten stijgen en bedrijven worden kwetsbaarder. En een kwetsbaar bedrijf is voor niemand duurzaam. Niet voor medewerkers. Niet voor klanten. Niet voor de regio. Dus laten we het simpel houden. Het meest duurzame bedrijf is niet per se het groenste bedrijf. Het meest duurzame bedrijf is het bedrijf dat over twintig jaar nog steeds bestaat.